Schoonmaakintermediairs over Code Verantwoordelijk Marktgedrag

Andre de Reus

Inzicht voor schoonmakers in productiegerelateerde contracturen, een hoger salaris (12,50 bruto per uur) en een hoger uurtarief (20 tot 25 euro). Want als we vinden dat de schoonmaker een vakman is, dan moet je hem ook zo uitbetalen. Overigens zonder dat dit zich hoeft te vertalen in een hogere contractprijs. De Reus, vertegenwoordiger van de vereniging van de schoonmaakmakelaars (VMS), spreekt zich uit.

Zo’n twee jaar geleden sprak André de Reus met OSB-voorzitter Hans Simons over Simons’ idee om spelregels te ontwikkelen voor de schoonmaakbranche. De Reus: ‘Ik zag daar niets in. Het is een vrije markt. Het is een vechtmarkt. Er was door OSB al vaker geprobeerd om gedrag te veranderen. Dan zag je tijdens een algemene ledenvergadering mensen ja-knikken en ze waren de zaal nog niet uit of ze dachten: hoe kan ik hier onderuit komen?’

Ontwikkeling sociale code

De Reus besloot ondanks dat toch om als vertegenwoordiger van VMS – de stichting van gecertificeerde makelaars in schoonmaakdienstverlening – zitting te nemen in de commissie Code Verantwoordelijk Marktgedrag.

De commissie is, na de schoonmaakstakingen van begin 2010, vorig jaar zomer gestart met de ontwikkeling van een sociale code. 21 juni werd deze tijdens een congres officieel gelanceerd. Hij moet leiden tot een eerlijke samenwerking tussen alle partijen en moet de situatie van de schoonmakers verbeteren.

Verdubbeling leden VMS

‘Het was een geslaagde dag’, concludeert De Reus één dag na het congres. ‘Het is nu afwachten. Neveneffect van de komst van de code is in ieder geval dat VMS een verdubbeling van haar leden constateert. Het bleek een kans om ons te profileren en die is met beide handen aangepakt.’

Wat was de rol van VMS bij het ontwikkelen van de Code Verantwoordelijk Marktgedrag?

‘We waren bereid om harde eisen in de code op te nemen. Zelfs dusdanig dat een deel van onze eisen er niet door is gekomen. Wat ons betreft was transparantie over productiegerelateerde uren en direct-toezichturen (de uren dat de objectleiding op de locatie aanwezig is, red.) verplicht gesteld. Net als inzicht in afspraken over de communicatie en het gebruik van materialen en middelen.
‘1000 uur beloven voor 15 euro per uur lijkt voor de opdrachtgever een buitengewoon interessant tarief, maar als het schoonmaakbedrijf vervolgens maar 750 uur maakt om het rendement veilig te stellen, begrijpt iedereen dat dit ten koste gaat van de kwaliteit.

‘Zodra de schoonmaakmedewerker het aantal uren dat voor een afdeling of een pand staat komt te weten, dan haalt deze vorm van transparantie de angel uit de lage tarieven. Helaas is een dergelijke harde voorwaarde aanzienlijk zachter in de code terechtgekomen. Er wordt gesproken over “aantoonbare en controleerbare normstelling”en “realistische prijzen”. Als blijkt dat de code niet naar behoren wordt nagekomen, dan gaat VMS onmiddellijk de eerder ingebrachte eisen alsnog mobiliseren.’

OSB-voorzitter Hans Simons merkte 21 juni tijdens het congres op dat het goed zou zijn als er voor de makelaars een aparte code komt.

‘We zijn bezig een erkenningsregeling te krijgen op basis van een vrij sterke certificerende regeling. Nu zijn VMS-makelaars alleen nog persoonsgecertificeerd, maar binnenkort kun je je ook als bedrijf certificeren. Externe auditors moeten gaan testen op transparantie en integriteit, zoals dat nu ook bij makelaars als privépersoon gebeurt. Dit moet integere en transparante procedures garanderen zoals bedoeld in de code.
‘Opgenomen wordt onder andere dat makelaars niet tegelijkertijd voor opdrachtgever en leverancier mogen werken. Ook mag een makelaar niet gelijktijdig een aanbesteding offreren en daarbij kwaliteitscontroles afdwingen (koppelverkoop, red.). Wel mag hij nadat het contract tot stand is gekomen, deelnemen aan de offerteronde voor aanvullende diensten. De keuze is dan aan de opdrachtgever.’

U vindt communicatie belangrijk. Wat bedoelt u daarmee?

‘Er is op verschillende niveaus te weinig communicatie. Tijdens het congres merkte een opdrachtgever zelfs op dat hij al een jaar verantwoordelijk is voor de schoonmaak maar nog nooit is gebeld door zijn dienstverlener.

‘Opdrachtgevers communiceren zelf overigens ook te weinig met het schoonmaakbedrijf en de schoonmaakmedewerkers, onder het mom van “Ik besteed toch niet voor niets uit?”. Maar in de code staat dat extern personeel net zo behandeld moet worden als het eigen personeel.

‘Ook is er in opgenomen dat je minimaal één keer per jaar met het uitvoerend personeel van je schoonmaakdienstverlener praat om tijdig knelpunten te signaleren.

‘De objectleider en de facility manager communiceren wel, maar zijn niet altijd beslissingsbevoegd. De informatie van de werkvloer die in dit contact naar voren komt, kan daarom niet leiden tot verandering, mocht dat nodig zijn. Terwijl die informatie kan helpen om het werk nog beter en efficiënter uit te voeren. Dit geldt ook als een contract wordt gecontinueerd.’

In de code wordt gesproken over de prijs-prestatie-kwaliteitverhouding, wat is het verschil met prijs-kwaliteitverhouding?

‘De prijs-kwaliteitverhouding is een grove benadering om te kijken of kwaliteit overeenkomt met prijs. Als dat zo is, dan zou de uitvoering ook goed moeten zijn, zou je denken. Maar het kan ook zijn dat de prijs-kwaliteitverhouding heel goed lijkt, maar dat medewerkers enorm onder druk staan om die kwaliteit te realiseren.

‘Prestatie moet daarom onderdeel zijn van die prijs-kwaliteitverhouding. De basis voor een goed contract goed als de kwaliteit behaald wordt, met realistische prestatienormen en een eerlijke prijs.

‘Wat mij betreft is 20 tot 25 euro een redelijk uurtarief. Ik heb ook al eens gepleit voor een hoger salaris voor de schoonmaakmedewerkers. Als de schoonmaker een vakman is, dan moet je hem ook zo uitbetalen.

‘Het salaris is nu 10,30 bruto per uur. Een goed opgeleide schoonmaker, met meerdere vakdiploma’s mag wat mij betreft best 12,50 of 13 euro verdienen. En die hogere loonkosten laten zich door effectiever en efficiënter schoonmaken niet per definitie vertalen in een hogere contractprijs. ’

Wat vindt u van de contractduur?

‘Die mag wat mij betreft veel langer. Men denkt dat korte contracttermijnen in het belang zijn van de makelaar, maar een goede makelaar wil een stabiel contract voor langere tijd. Er zijn altijd aanvullende activiteiten waar we gedurende de looptijd van een contract nog een graantje van mee kunnen pikken.

Congres 21 juni

Andre de Reus ondertekent namens VMS schoonmaakcode

‘Het is kortzichtig om te denken dat snel opnieuw aanbesteden beter voor ons is. Het maakt ons juist ongeloofwaardig, als er al weer zo snel behoefte is aan een nieuw contract.

‘Wat mij betreft duren contracten zeker zeven jaar, zo niet voor onbepaalde tijd. Voordeel is dat schoonmaakbedrijven op dat moment bereid zijn te investeren in mensen en materialen. Zo kan het zijn dat materiaalkosten stijgen door nieuwe ontwikkelingen, maar dat uren daardoor juist afnemen. Het schoonmaakbedrijf neemt zo een proactieve houding aan.

‘Natuurlijk moet je meerdere keren per jaar meten of het contract volgens afspraak wordt nagekomen. Het mag niet als vanzelfsprekend worden beschouwd. Tussentijdse benchmarks kunnen helpen het contract aan te scherpen.

‘Als dat gebeurt, weet het schoonmaakbedrijf dat het – mits het voldoet aan alle eisen – voorlopig goed zit. En een klant ervaart rust in zijn organisatie omdat hij niet steeds opnieuw hoeft aan te besteden. Die continuïteit is een zegen voor alle betrokkenen.

‘Ik hoop dat de code ervoor zorgt dat opdrachtgevers voorafgaande aan de aanbesteding aandacht besteden aan het kwaliteitsontwerp: Wat is vervuiling? Hoe schoon moet het zijn? Wat zijn de wensen? Een kwaliteitsontwerp vormt de basis voor een evenwichtige schoonmaakovereenkomst. Dit is in het belang van de opdrachtgever, de leverancier en vooral van de schoonmakers zelf.’

www.codeverantwoordelijkmarktgedrag.nl
www.osb.nl
www.schoonmaakmakelaar.nl

Uit: Professioneel Schoonmaken 7-8, 2011
Fotografie: Levin den Boer, persfoto.nu

Reageren?