Schoonmaakmedewerker Astrid Nowee (45) was laaggeletterd

Schoonmaakmedewerker Astrid Nowee was laaggeletterd

’Iedere smoes heb ik wel gebruikt. “Dat formulier vul ik thuis in”, “Ik ben mijn bril kwijt”. En het gekke is, ik kwam er altijd mee weg.’ Schoonmaakmedewerker Astrid Nowee denkt terug aan de periode dat zij grote moeite had met lezen en schrijven. Vier jaar geleden volgde zij een cursus lezen en schrijven.

Astrid Nowee ging na de basisschool naar de huishoudschool, waar zij achter in de klas werd gezet. Ze was een verlegen meisje. Dat ze niet goed mee kon komen met de klas, durfde ze niet te zeggen. Gevolg was dat ze bleef hangen in haar eigen wereldje en niet vooruit kwam.

‘Toch heb ik het gered’, aldus Astrid. ‘Samen met een vriendin heb ik me door de opleiding geworsteld. Zij deed voor mij de theoretische vakken, ik deed voor haar handenarbeid. Ik hoefde gelukkig geen examens te doen in lees- of schrijfvakken, en zodoende kreeg ik mijn diploma.’

Altijd in de schoonmaak gewerkt

Nowee heeft vanaf dat moment altijd in de schoonmaakbranche gewerkt. ‘Na wat losse bijbaantjes kreeg ik op mijn achttiende mijn eerste echte baan, destijds bij schoonmaakbedrijf Cemsto in Delft. Ik hoefde geen CV te laten zien, daar werd niet naar gevraagd. Na een leuk gesprek had ik de baan.

‘Ik kon wel wat lezen; ik had er alleen grote moeite mee. Ik maakte schoon en er werd daarbij niet van me verwacht dat ik moest lezen. Ik kon me prima redden met de mondelinge informatie die ik kreeg. Dat ene schoonmaakmiddel niet mengen met dat andere, bijvoorbeeld. Aan de pictogrammen op de fles kon ik zien of iets gevaarlijke stoffen bevatte, daar hoefde ik het etiket niet voor te kunnen lezen.’

Problemen bij formulieren invullen

Problemen ondervond Nowee wel als ze brieven of formulieren moest invullen. ‘Dan vroeg ik aan een collega of zij op een papier wilde invullen welk schoonmaakmiddel aangevuld moest worden. Vertellen dat ik niet goed kon lezen en schrijven? Geen denken aan. Ik hield het verborgen, alleen mijn man wist er van.

‘Ik redde me, totdat ik van baan wisselde. Bij mijn huidige werk gaven ze een aantal jaar geleden een interne vaardigheidstraining. Mijn collega’s merkten op dat ik niet bij kon blijven tijdens het schrijven.

‘Een collega is toen, buiten mijn weten om, op mijn baas afgestapt. Ze vertelde hem dat ze iemand kende die moeite had met lezen en schrijven. Achteraf ben ik haar enorm dankbaar. Mijn baas wilde direct met mij praten.’

Leren lezen en schrijven

Nowee weet nog precies hoe ze zich voelde toen haar baas haar met haar lees- en schrijfprobleem confronteerde. ‘Ik werd knalrood en voelde me heel klein worden. Hij zei gelukkig al snel dat er cursussen zijn waar ik kon leren lezen en schrijven, en het ijs was gebroken.’

Op het ROC Mondriaan in Delft volgt Nowee sinds vier jaar een cursus lezen en schrijven. ‘Ik ga nu veel zekerder naar mijn werk. Ik kan meer, dat gevoel is zo goed. Nu kom ik er ook voor uit dat ik vroeger moeite had met lezen en schrijven. Af en toe heb ik dat nog steeds, hoor. Maar dan vraag ik gewoon aan een collega of baliemedewerker of we dat formulier samen kunnen invullen.’

Stap tien jaar eerder moeten zetten

‘Achteraf gezien had ik de stap naar school tien jaar eerder moeten zetten. Dan had ik meer voor mijn kinderen kunnen doen. Voorlezen in plaats van een verhaaltje verzinnen bij de plaatjes in het boek. Of ze helpen met hun huiswerk.

‘In het begin was het wel even gek voor ze: hun moeder die met haar rugzak naar school gaat. Maar nu zijn ze heel blij voor me.’

Voorlichting geven

Sinds twee jaar zet Nowee zich in als Taalambassadeur. Ze gaat op pad om voorlichting te geven en mensen met lees- en schrijfproblemen over de streep te trekken ook een cursus te gaan volgen. ‘Op mijn werk liggen nu ook folders. Mijn baas is hartstikke trots op het feit dat ik me nu inzet als taalambassadeur.’

De oplettendheid van haar collega’s en de voortvarende aanpak van haar leidinggevende betekent veel voor haar. ‘Mijn baas heeft het goed aangepakt. Als je vermoedt dat een werknemer laaggeletterd is, moet je rustig op zo’n persoon afstappen. Niet iedereen reageert er makkelijk op. Mensen schamen zich, durven zich niet aan te melden voor een cursus.’

Er zijn oplossingen

Door deze persoon op een duidelijke manier uit te leggen dat er oplossingen zijn, en door te verwijzen naar een cursus in de buurt, geef je iemand het vertrouwen dat er wat aan te doen is. ‘Laatst moesten we op het werk een briefje schrijven.

Mijn collega’s wilden dat ik dat deed. Het ging goed, ik maakte geen enkele spelfout en ik kreeg zelfs complimenten over mijn handschrift. Ik voelde me zo trots! Voorheen had ik dat nooit gekund.’

www.lezenenschrijven.nl
www.taalwerkt.nl

Tekst: Eline Tullener, communicatiemedewerker Stichting Lezen & Schrijven
Uit: Professioneel Schoonmaken 10, 2011

Tags:,

Reageren?