Ron Meyer: Lehman Cleaning

Professioneel Schoonmaken 1-2, 2012

85 procent van de kosten van schoonmaakbedrijven zijn personeelskosten. Schoonmaak is vakwerk. Vakwerk dat met het hoofd maar vooral met de handen plaatsvindt. Dat vakwerk is iedere dag hetzelfde én tegelijkertijd iedere dag anders. Het is mensenwerk.

Natuurlijk, omdat het vaak hetzelfde is, kun je er allerlei rekenmodellen op loslaten. Maar… het is ook iedere dag weer anders. Waarom? Omdat mensen en onze maatschappij iedere dag anders zijn. Als die rekenmodellen rekening houden met die menselijke factor, is er niet veel mis. Maar als die rekenmodellen worden voortgestuwd en opgejaagd door een klinische geldjacht gaat het mis.

Bonussen

Want wat als er tussen de opdrachtgever en de schoonmaker nog drie monden van de ruif van het rekenmodel snoepen? En die rekenmodellen uitbesteed zijn? En wat als verkopers bonussen krijgen om de juiste antwoorden uit de rekenmodellen krijgen? Wat als het risico op afstand wordt gezet? Geen omkijken meer naar. Te mooi om waar te zijn. Wat als vervolgens al die foute rekenmodellen, met onverantwoordelijke uitbesteding van het risico, met elkaar in verbinding staan?

‘We kunnen niet anders’

Kennen we dat niet ergens van? ‘We deden het omdat iedereen het deed. We dansten tot de muziek stopte’, zei Chuck Prince, de voormalige baas van Citigroup. ‘We kunnen niet anders, we moeten blijven meedoen, want anders gaan we failliet’, zeggen de schoonmaakbedrijven.

Er zit een wereld van verschil tussen de omvang en de effecten, maar het mechanisme is vergelijkbaar. Niet alleen het vak, maar ook de mensen die het vak beheersen zijn verworden tot een commodity. Tot een noodzakelijk kwaad.

Het risico op hun begeleiding, uitbetaling, ontwikkeling en aansturing is uitbesteed aan het schoonmaakbedrijf. Die uitbesteding en het contractbeheer is uitbesteed via intermediairs. En ach, waarom ook niet, de selectie van nieuwe schoonmakers besteedt het schoonmaakbedrijf uit aan een uitzendbureau.

Maatschappelijke strijd

‘Wij zijn allemaal schoonmakers’ staat op een van de megadoeken van de actievoerende schoonmakers. Onmiskenbare en herkenbare spreektaal. De 3.000 stakers lijken zich ervan bewust te zijn een grotere maatschappelijke strijd te leveren.

Ze spreken niet alleen hun opdrachtgevers en de schoonmaakbedrijven aan, ze spreken bovenal de samenleving aan. Hun Opstand der Onzichtbaren gaat over veel meer dan een cao-conflictje. Het is de handenarbeid versus de theoretische tekentafel. Erbij horen versus het uitbesteden. Het rekenmodel versus de menselijke maat. Verantwoordelijkheid nemen versus derivatiseren.

Schoomaakbubbel

Zal de schoonmaakbubbel vergelijkbare gevolgen hebben als de Lehman-bubbel? De directe financiële en economische gevolgen zijn slechts een flinterdunne fractie van de Lehman-proporties.

Maar wat wel eens nog slechter zou kunnen zijn, is de uitholling van kwaliteit en maatschappelijke betrokkenheid. Waarom zou ik me nog betrokken voelen bij mijn werk als dat werk onmogelijke eisen stelt en mijn opvatting niet of nauwelijks serieus neemt? Waarom zou ik niet afstompen?

De schoonmaakbubbel wordt namelijk in de volle breedte van onze samenleving opgeblazen: in de uitzendbranche, de beveiliging, de callcenters, de groenvoorziening, de thuiszorg en de catering. Her en der wat minder snel of enthousiast, maar de derivatisering van onze samenleving is in volle gang.

Nieuwe generatie goedkope wapperende handen

Er is een nieuwe generatie goedkope wapperende handen ontstaan: het precariaat. Dat precariaat bestaat uit ongeveer 3 miljoen mensen. Van uiteenlopende afkomst en leeftijd. 3.000 moedige schoonmakers gaan voorop in de strijd van datzelfde precariaat. Zij veroveren. Zij controleren. Zij overtuigen opdrachtgevers en slagen waar de commerciële afdelingen van schoonmaakbedrijven welbewust falen: het maken van normale en redelijke afspraken. De stakers reguleren. Zij dwingen af. Zij zouden door de schoonmaakbedrijven op handen gedragen moeten worden.

Laten we hopen dat de Antons en Hansen van deze wereld, net als vorige keer, ook straks constateren dat de staking het beste is wat ze kon overkomen. Opdat Lehman Cleaning een succesvolle tegenmacht heeft.

Ron Meyer
Vakbondsbestuurder bij FNV Bondgenoten

r.meyer@bg.fnv.nl
Twitter: @MeyerRon

Reacties

Één reactie op “Ron Meyer: Lehman Cleaning”

  1. Adriana van Schalken | Payroll Works12 maart 2012 om 18:49

    Goed artikel, ik vond vooral het stuk van de schoonmaakbubbel interessant, ik hoop dat de stakers voor zichzelf een wat betere positie af kunnen dwingen. Want behalve dat ze dat waarschijnlijk wel verdienen ben ik die troep die tijdens het staken ontstaat ook wel een beetje zat!

Reageren?