Glazenwasser en ondernemer Peter Meijboom over veiligheid

Peter Meijboom

Peter Meijboom begon in 1987 een glazenwassersbedrijf. Meijboom is ook SVS-docent en lid van commissie Techniek van Awog (Alles Weten Over Glazenwassen). Hij is dus zowel op de hoogte van theorie als praktijk. Maar theorie en praktijk zijn niet altijd hetzelfde. Daarom voelde de ondernemer uit het mkb zich geroepen om in dit artikel zijn visie te geven op veilig werken op hoogte. In de praktijk.

‘Ieder project wil ik zelf een keer gewassen hebben’

Meijboom heeft elf glazenwassers in dienst. In totaal werken er bijna negentig mensen voor de holding. Meijboom: ‘Ik werk nog altijd graag zelf mee. Zodra ik mijn handen vrij heb en het kantoorwerk is af, ga ik met de jongens mee. Ieder project, en dat zijn er op het moment zo’n 300, moet ik zelf een keer gewassen hebben. Anders weet ik niet waar ik over praat.’

Met zijn bedrijf bedient Meijboom jr. de gehele randstad, regio Rijnmond/Zeeland en West-Brabant. Hij is naast ondernemer en glazenwasser ook SVS-docent en examinator Specialistische Opleidingen, en lid van de technische commissie van OSB-segment Alles Weten Over Glazenwassen (Awog).

Visie

Volgens Meijboom bestaat een aanbestedingsproces in de glazenwassers- en gevelreinigersbranche uit: de aanbesteding, een inventarisatie van de uit te voeren werkzaamheden, een inventarisatie van de in te zetten arbeidsmiddelen, projectinventarisatie en de uitvoering.

Als rode draad loopt daar doorheen altijd: veiligheid. In dit artikel geeft Meijboom zijn visie op veilig werken op hoogte vanuit zijn rol als ondernemer in deze sector.

De aanbesteding

Aanbestedende partijen verzoeken vaak met een bestek om een aanbieding te doen betreffende glas- en gevelonderhoud; dan wel voor de schoonmaak, waarvan glasbewassing vervolgens deel uitmaakt.

Vaak wordt er in het bestek verwezen naar de branche-arbocatalogus voor de Schoonmaak- en Glazenwassersbranche, waarbij voor de glasbewassing specifiek wordt verwezen naar de module Glas- & Gevelonderhoud. Dit om appels met appels, en niet appels met peren te vergelijken.

Helaas is het in de praktijk zo dat zelfs adviserende bureaus, die optreden als intermediair, niet precies weten wat er in de glazenwassersector aan de orde is. De regelgeving heeft zich in een relatief korte periode een aantal keer gewijzigd. In gesprek met de opdrachtgever, leg ik eventuele veranderingen uit. Je bent als ondernemer zelf verantwoordelijk om op de hoogte te blijven, bijvoorbeeld door lid te zijn van de brancheorganisatie en door cursussen te volgen.

Ik neem een trend waar, waarin opdrachtgevers weer steeds vaker hun glas- en gevelonderhoud direct aan de specialist uitbesteden, in plaats van in een constructie dat het in onderaanneming wordt meegenomen door een schoonmaakbedrijf. Ik vind dit een positieve ontwikkeling. Onderaanneming zorgt voor druk op de prijs, met als gevolg verhoogde werkdruk en daarmee verhoogde risico’s voor de veiligheid.

Inventarisatie van de uit te voeren werkzaamheden

Om een gedegen aanbieding te kunnen doen, dienen de werkzaamheden in kaart gebracht te worden. Inclusief het aantal vierkante meter te onderhouden glas, en waarschijnlijk ook andere afwerkmaterialen die zijn verwerkt in de gevel.

Inventariseren in te zetten arbeidsmiddelen

Met het werkmethode-keuzemodel kan men komen tot een gerichte en veilige inrichting van het onderhoud van het gebouw, en tot een plan hoe je de werkzaamheden op een veilige, verantwoorde wijze uit kunt voeren.

Het werkmethode-keuzemodel is onderdeel van de branche-arbocatalogus. Deze is ontwikkeld door de technische commissie van Awog en Aboma Keboma. De overheid heeft dit voor regelgeving geaccordeerd.

Zo kan het voorkomen dat er een gevelonderhoudsinstallatie is, maar dat in de praktijk blijkt dat een deel van de gevel daarmee niet bereikbaar is. Daar kom je pas achter in de praktijk. Dat betekent dat voor een deel van de werkzaamheden toch een hoogwerker moet worden ingeschakeld. Bij nieuwbouw mag dit overigens niet meer voor komen, volgens het Nieuwe Bouwbesluit moet tijdens het ontwerp al rekening worden gehouden met onderhoud.

Projectinventarisatie

Met het werkmethode-keuzemodel kom je op voorhand tot een veilige, verantwoorde werkmethode en gebruik van arbeidsmiddelen. Hierbij gaat de voorkeur uit naar permanente oplossingen.

Ieder gebouw is uniek. Niet alleen qua ontwerp, ook de omgevingsfactoren variëren. Vandaar dat het zaak (een verplichting) is om ieder object te inventariseren op het inzetten van arbeidsmiddelen, en deze met behulp van de checklisten af te werken en vast te leggen/documenteren. De duur of de omvang van de werkzaamheden doet er niet toe; een projectinventarisatie is verplicht.

De checklisten zijn een onderdeel van de projectinventarisatie. Je hebt dan al voor een arbeidsmiddel gekozen, maar gaat nu checken of deze voldoet. Je moet elke vraag in de checklist met ‘ja’ kunnen beantwoorden. Anders is het middel niet geschikt of moet aangepast worden.

De uitvoering

De werkzaamheden die onze beroepsgroep uitvoert, veelal op hoogte, hebben een hoog risicodragend karakter. Stel dat er een denkbeeldige risicoschaal zou zijn van 1 tot 10, dan zou ons niveau zonder het nemen van maatregelen tussen 6 en 7 zitten, en in extreme gevallen zelfs nog hoger. Daar lees je regelmatig over in de media.

Als branche moeten wij de risico’s reduceren tot rond het nulpunt. Daarom moeten zaken zoals veiligheid en kwaliteit geborgd zijn in het arbeidsproces. Hoe pak je dat aan?

  • een strenge selectie-/sollicitatieprocedure
  • formeel werkoverleg (Toolbox-meeting, onderdeel van VCA)
  • informeel (dagelijks) overleg
  • interne opleiding tot (half jaar) voor alle medewerkers een opleidingsplan, bestaande uit SVS Vakman Glas en persoonsgebonden VCA-certificaat
  • stimuleren/volgen van overige branchegerichte opleidingen
  • bedrijfscertificaat VCA
  • OSB Keurmerk Glas & Gevel

Deze aanpak moet leiden tot bewustwording van de risico’s in plaats van het routinematig handelen, zodat de gebouwen op een verantwoorde en veilige wijze onderhanden genomen kunnen worden.

Bij ons lopen nieuwe medewerkers eerst drie maanden met verschillende coaches mee. Als daarna blijkt dat we met elkaar verder willen, starten ze met de opleidingen. Ik hanteer als regel dat ze deze binnen een jaar moeten hebben afgerond.

Wassteelmethode

De RI&E voor de Schoonmaak- en Glazenwassersbranche, module Glas- & Gevelreiniging, laat weinig aan duidelijkheid te wensen over. Het is goed leesbaar en eenvoudig toe te passen. Een vernieuwde versie – nog eenvoudiger te hanteren – is in de maak.

Juist mede hierom verbaast het mij (en gelukkig ook collegabedrijven) dat de wassteelmethode te pas en te onpas wordt gebruikt. Of, misschien wel gezien vanuit economisch motief, wordt misbruikt.

In de praktijk komen we mensen tegen met frozen shoulders, waarbij de armen niet hoger komen dan de schouders. Je moet er niet aan denken dat door ergonomische klachten en uitval van medewerkers de richtlijnen in de toekomst weer worden aangescherpt en dat we de wassteelmethode helemaal niet meer kunnen of mogen gebruiken. Dat zou jammer zijn want de wassteelmethode is een goede aanvulling op bestaande arbeidsmiddelen, mits je hem op de juiste wijze en volgens de genoemde kaders gebruikt.

Voor alle duidelijkheid: in de branche-arbocatalogus is de huidige stand der techniek weergegeven. Als uit nieuw onderzoek zou blijken dat met innovaties de fysieke belasting van de wassteelmethode kan worden teruggedrongen, is het zaak om de kaders aan te passen. Tot nu toe heeft dit nieuwe onderzoek nog niet plaatsgevonden en is dit niet aan de orde.

Ergonomie

Komen we direct bij een ondergeschoven kindje – zie het maar als een tekortkoming – binnen de werkwijze van veel bedrijven. Het ergonomisch verantwoord kunnen werken. Op kantoor bijvoorbeeld is er de verstelbare stoel of een verstelbaar beeldscherm, zodat je in de juiste houding achter je bureau zit.

Voor ónze werkzaamheden is de juiste houding ook belangrijk. Die kun je bereiken door bijvoorbeeld een hoogwerker of gevelinstallatie te gebruiken, zodat je recht voor je werkplek staat, zonder onnodig te rekken, strekken of bukken. Zo richt je je werkplek op de meeste ideale manier in.

www.osb.nl
www.ras.nl

Uit: Professioneel Schoonmaken 3, 2012
Tekst: Peter Meijboom
Foto’s: NFP Photography

Reacties

Één reactie op “Glazenwasser en ondernemer Peter Meijboom over veiligheid”

  1. kors zegelaar17 maart 2014 om 19:42

    Wij wonen in zeeuws vlaanderen en hebben een flatgebouw van 12 hoog. Wij willen van onze huidige glazenwasser af. Wij hebben zelf een dakbalk. Wij zoeken een glazenwasser met een eenmanswerkbak en kabels. Onze buren willen ook graag overstappen, dus een interessante klus. Kan u ons met uw vele contacten een naam leveren waar we contact mee op kunnen nemen? Van Walcheren of Beveland is geen probleem. Onze dank zou groot zijn.
    Met hoogachting,
    Kors zegelaar
    voorzitter VVE

Reageren?