Wetenschap: Schoner met geurspoor

Profesioneel Schoonmaken 5, 2012

Mensen zijn eerder geneigd een ruimte schoon te houden, als die ruimte er verzorgd uitziet – dat is geen nieuws. Kersvers onderzoek door psychologen van de Radboud Universiteit in Nijmegen laat zien dat ook de geur belangrijk is: treinreizigers laten heel wat minder vuil achter als een treinstel ruikt naar schoonmaakmiddel.

Hoe goed we ook onze best doen om een ruimte schoon te maken, het is de gebruiker die bepaalt hoe lang een ruimte schoon blijft. ‘En dat gaat niet altijd goed’, schrijft Martijn de Lange, psycholoog te Nijmegen als stevig understatement.

Treinreizigers laten veel rommel achter naast de afvalbakken.  Tot ergernis van andere reizigers en treinpersoneel. De onderzoekers vroegen zich af of het vervuilende gedrag beperkt kan worden door de trein te laten ruiken naar schoonmaakmiddel. En waratje, dat werkt!

Geur beïnvloedt gedrag mensen

Dat geur invloed heeft op het gedrag van mensen, was al wel bekend. Geur beïnvloedt de stemming van mensen en daarmee ook wat ze vinden en doen. Vandaar de versgebakken appeltaart in het te koop staande huis.

Een specifieke geur kan ook een doel in mensen ‘wakker maken’. Dat doel kan bijvoorbeeld schoonmaken zijn. De onderzoekers hadden dat al eens vastgesteld in een laboratorium. Als daar de geur van een schoonmaakmiddel hing, maakten proefpersonen meer plannen om gedurende de dag schoon te maken en ruimden ze ook de kruimels van het eten van een biscuitje beter op. Zulk gedrag bleef zelfs bestaan nadat men de schoon ruikende kamer had verlaten.

Door geur schoonmaakmiddelen blijft trein schoner

Maar gebeurt dit dan ook buiten het laboratorium, waar immers veel meer prikkels het menselijk gedrag beïnvloeden? De Lange mocht dat van de NS uitproberen op het traject tussen Amersfoort-Schothorst en Enkhuizen, waar voor deze gelegenheid steeds dezelfde trein heen en weer reed.

Steeds werd op het eindstation alle vuil naast de vuilnisbakken verzameld, geteld en gewogen. En jawel, in de treinstellen die naar schoonmaakmiddelen roken werd gemiddeld per reis ongeveer half zo veel bekers, blikjes en andere troep gevonden, en in gewicht zelfs maar een derde.

Minder werk voor schoonmaker

Ook met geur valt niet alle vervuiling te vermijden – maar het helpt wel. Voor de schoonmaker betekent dat, dat hij een geurspoor van schoonmaakmiddel moet achterlaten. Niet alleen omdat mensen dan zijn werk beter ‘zien’, maar ook omdat ze de ruimte schoner zullen houden. Dat betekent dan later weer minder werk voor de schoonmaker.

Anton Duisterwinkel, wetenschapsjournalist te Delft

Reageren?