Ron Meyer: De schoonmakers en hun Zichtbare Hand

Professioneel Schoonmaken 3, 2011

‘Als je het respect niet krijgt, dan ga je het halen’, sprak Schiphol-schoonmaakster Judy Lock ruim één jaar geleden. Judy had nooit verwacht grote menigten in extase te brengen.

Later zou ook treinschoonmaker Kapi Lijfrock zichzelf verbazen. Op een bomvol Utrecht Centraal Station sprak een schuchtere grote kerel met Antilliaanse roots en onversneden Eindhovense tongval, NS-president-directeur Bert Meerstadt muurvast. Met één minstens zo simpel als krachtig zinnetje. ‘U heeft het altijd over service bij de NS, maar daar horen wij toch ook bij?’ Schaakmat.

Schoonmaker en opdrachtgever

De afstand tussen arbeid en kapitaal, anders gezegd: tussen degenen die het werk doen en degenen die daarvoor betalen, is in de afgelopen dertig jaar geëxplodeerd. Tussen de schoonmaker en de opdrachtgever zitten tegenwoordig vaak vier schakels. Grofweg: uitzendbureau, schoonmaakbedrijf, intermediair en facilitair verantwoordelijke.

In dat mozaïek van de macht ontstond de gouden-Rolextheorie: een wereld waarin een gouden Rolex 10 euro kost, en er nergens een lampje gaat branden. Niemand stelt vragen, niemand is verantwoordelijk. Verantwoordelijkheid is immers uitbesteed.

De laatste innovatie in die wereld is er één van vijftien jaar geleden: de microvezel. De zo gelauwerde ‘onzichtbare hand’ van Adam Smith –   als iedereen z’n eigen belang nastreeft, komt alles vanzelf wel goed – had het kennelijk te druk met het om de arm schuiven van 10-euro-Rolexjes.

Cao schoonmaak

In die schijnwereld zijn kwaliteit en vakmensen de verliezers. En daarom slaan zij nu terug. Hun hand zal in de toekomst allesbehalve onzichtbaar zijn. De Zichtbare Hand kan geschud worden en deelt zo nu en dan zélfs schouderklopjes uit. De hand kan echter ook veranderen in een vuist en alles aanpakken om slechte spelers mee om de oren te draaien.

De cao? De code? Papier is geduldig, de Zichtbare Hand van de schoonmakers niet (meer). Kijkt u goed in de spiegel. Schuilen kan niet langer en voor niks gaat alleen de zon op. Kiest u voor warme vakliefde of houdt u vast aan ranzige ‘efficiency-porno’? Wordt het handen schudden of prefereert u een draai om de oren?

Ron Meyer
Vakbondsbestuurder Schoonmaak bij FNV Bondgenoten

Tags:,

Reageren?