Arbeidsmonitor moet lichamelijke klachten verminderen

Ilse Marien - OSB

De Arbeidsmonitor geeft inzicht in de mate van lichaamsbelasting bij verschillende werkmethoden in de glas- en gevelreiniging. Onderzoeker Duco Molenaar: ‘We maken foto’s van medewerkers en doen metingen. (…) Neem bijvoorbeeld de wassteelmethode. Tijdens de taakuitvoering houdt de glazenwasser de wassteel vast en kijkt omhoog. Wat is acceptabel en wanneer is er sprake van overbelasting?’

‘Enkele jaren geleden al ontstond het idee voor de Arbeidsmonitor, maar toen kon er geen geld voor worden vrijgemaakt. Nu kon dat wel’, vertelt Ilse Mariën. Mariën is als coördinator Specialismen en Platforms bij Ondernemersorganisatie Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten (OSB) onder andere verantwoordelijk voor de glas- en gevelonderhoudsbranche.

Arbeidsmonitor geeft inzicht in werktmethodes glas- en gevelreiniging

De Arbeidsmonitor meet, en moet inzicht geven in, de werkbelasting van vier werkmethodes in de glas- en gevelreiniging: wassteel, staande ladder, hoogwerker en staand werk (in de gondel). Hoofdbedrijfschap Ambachten financiert het project.

Mariën: ‘Ik zit namens OSB samen met Peter Rietbroek van glas- en gevelonderhoudsdienstverlener Rietbroek in de commissie Glazenwassersbedrijf bij het HBA.’

Het doel van de Arbeidsmonitor is om medewerkers te helpen hun werkzaamheden gezond te kunnen blijven uitvoeren en lichamelijke klachten te verminderen; het verbeteren van de inzetbaarheid van medewerkers dus. Om dit doel te bereiken wordt onderzoek gedaan naar de lichamelijke belasting (ergonomie) van het werk.

Monitor verbindt werkvermogen en fysieke belasting

‘De monitor verbindt werkvermogen en fysieke belasting van medewerkers aan elkaar,’ aldus ergonoom en bedrijfskunde-expert Duco Molenaar, eigenaar van adviesbureaus Spiladvies en Preventned. Molenaar legt als onderzoeker de basis voor de Arbeidsmonitor.

Mariën: ‘De rol van HBA is om vinger aan de pols te houden of dat waar het om gaat, ook getoetst wordt. Om die reden koppelt Duco tijdens elke Technische Commissievergadering van Awog het verloop en de voorlopige resultaten van het onderzoek terug. Daarmee kunnen we het onderzoek ook borgen in de praktijk.’

Metingen in de praktijk

De Arbeidsmonitor bestaat uit drie onderdelen: de metingen en analyses in de praktijk – deze vinden plaats bij medewerkers van de zeven bedrijven uit de Technische Commissie van Awog (zie kader), de vragenlijst naar de beleving van medewerkers en een literatuuronderzoek.

Meting in de praktijk. Het gaat hier om ergonomische metingen van de werkhoudingen die horen bij de verschillende werkmethoden: de wassteelmethode, staande ladder, hoogwerker en staand werk zoals in de gondel.

Molenaar: ‘We maken foto’s van medewerkers die aan het werk zijn en doen metingen. Zo kunnen wij berekenen wat de belasting van een bepaalde houding of methode is in kilo’s; en we doen ergonomische berekeningen.

‘Neem bijvoorbeeld iemand die met een wassteel werkt. Tijdens de uitvoering van zijn werk, staat hij met een wassteel en kijkt omhoog. De steel gaat heen en weer. Deze taak wordt beïnvloed door variabelen: het gewicht en de lengte steel, de afstand van de persoon tot het gebouw – hoe dichter bij het gebouw, hoe meer iemand omhoog moet kijken; en hoe verder van het gebouw, hoe hoger de wrijving wordt van de borstel op het glas.

‘Ook meten we de hoek van het naar achteren gekantelde hoofd. Wat is acceptabel en wanneer is er sprake van overbelasting? De wassteelmethode heeft in het bijzonder onze aandacht want je hoeft als werkgever weinig veiligheidsmaatregelen te treffen en de methode is makkelijk aan te leren. Maar ook het meest belastend.’

Beleving van de arbeid

Duco Molenaar (Spiladvies)Molenaar: ‘Met een vragenlijst meten we de beleving van de arbeid; dus niet de beleving van de verschillende methodes. Het is een gevalideerde methode om het werkvermogen van mensen in kaart te brengen. Het werkvermogen bestaat uit het fysieke en mentale vermogen om arbeid uit te voeren.

‘Daaraan gekoppeld zijn vragen over werkmethodes: Hoeveel uren per de tijd dat ze aan het werk zijn, werken mensen met welke methode? Ook vragen we naar hoe het met iemand gaat. Heb je ergens last van? Dit onderdeel betrekt de beleving van de glazenwasser in het onderzoek. We voeren het samen met de Erasmus Universiteit uit – bij voldoende deelnemers, mogen we het onderzoek zelfs wetenschappelijk noemen.’ (Zie kader: Oproep)

Literatuur over werkbelasting

Molenaar: ‘Er is door verschillende organisaties al onderzoek gedaan naar werkbelasting bij medewerkers in de glazenwassers- en gevelbehandelaarsbranche. De Erasmus Universiteit is bezig om een overzicht te maken van de diverse conclusies. Daar proberen we een rode draad in te vinden en dat nemen we mee in onze onderzoeksresultaten.’

Wetenschappelijk onderzoek

Het onderzoek dat voor de totstandkoming van de Arbeidsmonitor wordt uitgevoerd, is gevalideerd onderzoek. Molenaar licht toe: ‘Dit betekent dat als we genoeg deelnemers hebben – 200 tot 300 aan de vragenlijst – we kunnen spreken van wetenschappelijk onderzoek.’

Wetenschappelijk onderzoek heeft over het algemeen meer impact dan niet-wetenschappelijk onderzoek omdat het moet voldoen aan bepaalde normen. Het moet namelijk een methodologisch (betrouwbaarheid), deels een ethisch (onbaatzuchtigheid en onafhankelijkheid) en deels een sociaal (controle door de wetenschappelijke gemeenschap) karakter hebben.

Inzicht in belastbaarheid en praktische toepasbaarheid werkmethodes

Molenaar hoopt uiteindelijk op een helder inzicht in de belastbaarheid en praktische toepasbaarheid van de diverse werkmethodes: ‘Ik hoop op een tool waarmee medewerkers en leidinggevenden een bandbreedte kunnen aangeven voor een gezonde uitvoerbaarheid van het werk. Door deze monitor zal er voor werkgevers, werknemers en ZZP’ers meer inzicht komen in fysieke belasting van medewerkers.’

In november moet het onderzoek afgerond zijn en worden de definitieve resultaten verwacht.

Technische Commissie OSB-Segment Awog

  • Michiel de Reus – In- ext Glasbewassing
  • Peter Meijboom – Meijboom Glas- & Gevelonderhoud
  • Daniel van Pelt – ACW
  • Charles de Vos – De Vos b.v.
  • Jaap Klaverstijn – Klaver Drie
  • Huub Bakermans – Bakermans Bedrijven
  • Johan Kool – Fortron
  • Kees Driesprong – Driesprong Holding B.V.

Deelnemen aan het onderzoek

Onderdeel van de ontwikkeling van de arbeidsmonitor is een vragenlijst voor medewerkers en zzp‘ers – de werkvermogensmonitor. Onderzoeker Duco Molenaar is namens HBA nog steeds op zoek naar deelnemers. Glazenwassers hoeven niet lid te zijn van OSB om deel te nemen.

Neem contact op met HBA voor codes om de vragenlijst digitaal in te (laten) vullen. Het is ook mogelijk om de vragen per post toegestuurd te krijgen. Het invullen kost ongeveer tien minuten en is anoniem. De vragen gaan over werk, gezondheid en lichamelijke belasting.

Spiladvies en Preventned

Spiladvies houdt zich bezig met de manier waarop mensen werken, het werkvermogen en de duurzame inzetbaarheid. Het gaat hier vooral om fysieke belasting. Preventned houdt zich bezig met de Werkvermogensmonitor, een onderzoekssysteem om het werkvermogen van mensen in kaart te brengen.

www.hba.nl

www.osb.nl

Uit: Professioneel Schoonmaken 5, 2013

Foto Ilse Marien: NFP Photography – Marijn van Rij

 

 

Reageren?